In hoeverre is het alumnibeleid van universiteiten, hogescholen en MBO-colleges in Nederland en Vlaanderen ontwikkeld? Naar aanleiding van de literatuur is een internetonderzoek gestart naar de punten waarop universiteiten het alumnibeleid ontwikkeld hebben. Na een eerste verkenning bleek al dat de websites van universiteiten het meest uitgebreid waren, ook omdat er op MBO-niveau geen website voor alumni is gevonden en ze bij hogescholen ook vaak nog ontbraken, minimaal waren of moeilijk te vinden. Dit bevestigde de verwachting dat universiteiten verder waren met het alumnibeleid dan andere onderwijsinstellingen.

Uit de websites van universiteiten kwam naar voren aan welke zaken universiteiten aandacht hadden geschonken als het ging om alumnibeleid. Deze zaken, in combinatie met de elementen, gaven aan wat op het moment waarschijnlijk het maximaal haalbare is dat georganiseerd kan worden voor alumni, ervan uitgaande dat universiteiten het alumnibeleid het verst ontwikkeld hadden. Deze aanname is aangehouden, omdat de ervaringen van FORMEDIA, de literatuur, en de verkenning van de websites deze kant op wezen.

Ervaringen van het communicatiebureau lieten al blijken dat FORMEDIA dacht dat universiteiten het alumnibeleid verder ontwikkeld hebben dan hogescholen, en zij weer meer dan MBO-colleges. Literatuur sprak de ervaringen van het bureau niet tegen, maar ging in dezelfde richting. Er werd aangevoerd dat alumni de meest hechte band opbouwen met de instelling waar ze het laatst gestudeerd hebben. Als studenten door gaan studeren, is dit vaker aan een onderwijsinstelling met een hoger dan met een lager niveau. Dit zijn dan vaak hogescholen en meer nog universiteiten. Het belang van het alumnibeleid werd daardoor als eerste bij deze onderwijsinstellingen duidelijk. Voor universiteiten is het daarom het minst moeilijk geweest en het meest rendabel om te starten met het alumnibeleid.

Een gesprek met oud-staatssecretaris Nijs (persoonlijke mededeling, 3 december 2004) bevestigde de ervaringen en literatuur. Zij gaf aan dat de Universiteit Utrecht vooropliep met het alumnibeleid: deze universiteit doet er veel aan om van alumni de correcte adresgegevens te achterhalen, bouwt een goede band op met haar alumni en organiseert regelmatig activiteiten. Het internetonderzoek bevestigde haar opmerking hierover. De UvA gaf tijdens het gesprek aan dat universiteiten zich op het moment vooral afvragen hoe ze verder moeten op het gebied van fundraising. Hogescholen worstelen voornamelijk met de vraag hoe ze het alumnibeleid moeten aanpakken en veel MBO-colleges vragen zich af waarom ze moeten beginnen met het alumnibeleid.

Ook uit de interviews en de enquête is gebleken dat universiteiten voorop lopen met het ontwikkelen van het alumnibeleid. Zij hebben vaker op zowel centraal als decentraal niveau zaken geregeld voor alumni, zijn al langer geleden begonnen met het opstarten van het alumnibeleid en organiseren meer voor hun alumni. Activiteiten die vaak georganiseerd worden zijn alumnidagen, bijscholingscursussen en borrels. Voorzieningen die het meeste getroffen zijn, zijn een alumniwebsite en een alumnimagazine. Universiteiten in zowel Nederland als Vlaanderen hebben fondsenwerving vaak op de agenda staan, al lijkt het erop dat fondsenwerving in Nederland en Vlaanderen niet net zo’n grote rol gaat spelen als in de Verenigde Staten. Fondsenwerving bij hogescholen staat nog op een erg laag pitje en bij MBO-colleges is hier nog geen begin mee gemaakt.

Inmiddels is wel duidelijk geworden dat niet alleen universiteiten overtuigd zijn van het nut van alumnibeleid, ook al is gebleken dat het nut nog niet bij elke onderwijsinstelling is doorgedrongen. Eén van de belangrijkste zaken die onderwijsinstellingen bij alumnibeleid zien, is het verbinden van alumni aan de onderwijsinstelling als ambassadeur. Op deze manier kunnen alumni ervoor zorgen dat de onderwijsinstellingen bekend wordt bij de buitenwereld en eventuele nieuwe studenten en zij kunnen ook bijdragen aan een goed imago van de onderwijsinstelling. Op MBO-niveau blijken alumni belangrijk te zijn voor het koppelen van bedrijven aan de opleidingen, om zo aan voldoende stageplaatsen te komen.

Naar aanleiding van de definitie van onderwijscommunicatie van Hoffer (2004) is de verwachting dat er voor alumnibeleid, net als voor alle communicatie binnen het onderwijs, een beperkt budget en beperkte tijd begroot zijn. Bij de interviews was het hoogste budget voor alumnibeleid €200.000,-, maar vaak was er nog geen geld opzij gelegd voor alumnibeleid. Uit de enquête bleek dat het budget inderdaad vaak niet hoger ging dan €10.000,- en dat er niet meer dan 1 fte worden besteed aan alumnibeleid. Hierbij zijn ook uitzonderingen te noemen: op universitair niveau, en soms ook bij hogescholen, worden er soms veel fte en geld besteed aan alumnibeleid. Dit kan oplopen tot meer dan €100.000, per jaar en 3 fte. Hierbij moet wel opgemerkt worden dat het niet bekend is wat het percentage is dat onderwijsinstellingen besteden aan alumnibeleid. Daardoor is niet met zekerheid te zeggen dat het budget voor alumnibeleid, net als voor andere vormen van onderwijscommunicatie, beperkt is.

In dit verslag, dat een samenvatting is van het rapport dat als PDFfile onderaan deze pagina te vinden is, worden de resultaten van het onderzoek naar het alumnibeleid van onderwijsinstellingen in Nederland en Vlaanderen gegeven. Dit onderzoek is uitgevoerd tussen augustus 2004 en januari 2005. Januari 2005, geschreven door Laura Derkse.