Fondsenwerving, een kans voor hogescholen

2012 Dec 03

Leren van de Britten
De reputatie van hogescholen is kwetsbaar. Berichtgeving over onterecht uitgedeelde diploma’s, fraude en bestuurlijke graaicultuur staan nog vers in het geheugen. Het creëren van een gevoel van trots en verbondenheid is een uitdaging, zeker omdat hogescholen in tegenstelling tot universiteiten niet kunnen bogen op een lange historie. Het zijn stuk voor stuk jonge fusie-instellingen. Bovendien moeten hogescholen, meer dan universiteiten, voortdurend ingrijpend innoveren om de beroepsopleidingen aan te laten sluiten op de arbeidsmarkt.
In de komende regeerperiode zullen hogescholen meer dan ooit afgerekend gaan worden op kwaliteit en ondernemerschap.
No pressure.

Het hoger onderwijs in het Verenigd Koninkrijk kampte vijftien jaar geleden met vergelijkbare issues. Het stelsel werd omgegooid: oude Polytechnics (vergelijkbaar met onze hogescholen) werden samengevoegd en omgedoopt tot New Universities. Collegegeld ging omhoog. Kosten werden bespaard, maar het onderwijsniveau moest hoog blijven. Het dwong zowel de oude als de nieuwe universiteiten om zich nadrukkelijker te profileren en op zoek te gaan naar alternatieve inkomstenbronnen…

Het Thomas Report (2004)
Fondsenwerving werd in het Verenigd Koninkrijk in eerste instantie met veel scepsis ontvangen. Oxford en Cambridge haalden natuurlijk wel geld op, maar dat waren grote traditionele universiteiten met een lange en rijke historie. Andere universiteiten en Polytechnics konden zich daar niet mee meten en gingen er vanuit dat de overheid hen zou blijven bekostigen. Rond 2000 werden door publieke universiteiten de eerste voorzichtige stappen gezet op het terrein van fondsenwerving. In 2003 werd door de Britse overheid een taskforce opgericht onder leiding van de vice-chancellor (voorzitter CvB) van de universiteit van Bristol, Eric Thomas, met als opdracht te onderzoeken of en hoe men het vrijwillig (geld) doneren aan instelling voor hoger onderwijs kon doen toenemen. Het Thomas Report ('Increasing Voluntary Giving to Higher Education', mei 2004) werd een baanbrekend rapport met veel waardevolle inzichten en aanbevelingen.

Thomas concludeerde dat er in het Verenigd Koninkrijk niet zozeer minder werd gedoneerd dan in de Verenigde Staten, maar dat er in de Verenigde Staten vooral werd gedoneerd aan lokale instellingen waarmee de donor een speciale band had (kerk, onderwijsinstelling), terwijl in het Verenigd Koninkrijk meer werd gedoneerd aan traditionele goede doelen. Er bleek in het VK wel degelijk sprake van een 'cultuur van geven'. Het bleek alleen dat grofweg sinds de Tweede Wereldoorlog de instellingen voor hoger onderwijs het 'vragen' waren verleerd. Thomas concludeerde dat, mits een aantal aanbevelingen werden opgevolgd en het vrijwillig doneren aan het hoger onderwijs wat algemener geaccepteerd werd, de instellingen gezamenlijk gemakkelijk £600 miljoen per jaar zouden moeten kunnen ophalen, terwijl in 2002 slechts £100 miljoen was opgehaald.

De belangrijkste aanbevelingen die in het Thomas Report naar voren kwamen waren:
- Het opzetten van een professioneel ingericht bureau voor alumnirelaties en fondsenwerving, geleid door goed getrainde professionals en met volledige steun van het bestuur, waarbij de bestuurders ook zelf tijd vrij dienen te maken voor (het ondersteunen van) fondsenwerving.
- Het betrekken van donoren en vrijwilligers bij het onderhouden van relaties met andere donoren en het adviseren omtrent de inzet van het geworven kapitaal.
- Zorgen voor een transparant beleid waarbij het voor de buitenwereld duidelijk is waarin geworven kapitaal wordt geïnvesteerd.
- De overheid dient bij te dragen aan het promoten van het doneren aan hoger onderwijs door middel van communicatie, aanpassingen in het belastingstelsel en financiële ondersteuning van donaties in de vorm van een matched funding scheme.

De aanbevelingen van Thomas zijn omarmd door de overheid en vele HO-instellingen, zowel traditionele universiteiten als New Universities. Er zijn sindsdien aansprekende resultaten geboekt.

Het Pearce Report (2012)
In september van dit jaar verscheen het Pearce Report (Review of Philantropy in UK Higher Education), een statusrapport over filantropie in het hoger onderwijs in het Verenigd Koninkrijk, opgesteld door het More Partnership, in opdracht van de Britse overheid. Vice-chancellor van de Loughborough University Shirley Pearce en haar taskforce onderzochten de vorderingen sinds het Thomas Report en rapporteren deze, samen met een hernieuwde lijst aanbevelingen en ambitieuze doelstellingen voor het komende decennium.

Het Pearce Report meldt dat het ambitieuze bedrag dat Thomas noemde in 2004 inmiddels ruimschoots is gehaald. Het afgelopen academisch jaar haalden de Britse instellingen voor hoger onderwijs samen bijna £700 miljoen op. De afgelopen vijf jaar is er sprake van een toename van het geworven kapitaal van 35%, een toename van het aantal instellingen met een programma voor fondsenwerving van 16%, en een enorme toename van het totaal aantal donoren: 54%. Dit alles ondanks de recessie. Het onderzoek wijst tevens uit dat er een sterke correlatie is tussen het geïnvesteerde bedrag en de hoeveelheid geld die wordt gedoneerd. Oftewel: investeren in fondsenwerving maakt dat je meer geld binnenhaalt.

Fondsenwerving in het Britse HO 2007-2011

 

Fondsenwerving in het VK draait dus prima, maar Pearce is van mening dat het nog veel beter kan, en werkt dit uit aan de hand van de volgende vragen:
- Waarom geven donoren, en wat kunnen we daarvan leren? 
- Wat kan de overheid doen om filantropie in het hoger onderwijs te bevorderen? 
- Wat is de impact van filantropie op het HO? 
- Welke lessen kunnen instellingen toepassen om succesvoller te worden in alumnirelaties en fondsenwerving?

Waarom geven donoren eigenlijk?
Miles Stevenson, directeur van het Development Office van the University of Sheffield, stelt: 'donoren geven omdat je het hen vraagt te doen'. Als je nooit vraagt om een donatie, dan krijg je er ook geen. Maar er zijn natuurlijk achterliggende redenen om te doneren. Pearce vroeg een donor waarom hij gaf, en kreeg als antwoord: 'Als je gelooft in jonge mensen, en een gezonde planeet en samenleving wilt over 20 jaar, dan geef je aan universiteiten.' Het hoger onderwijs draagt enorm bij aan ons welzijn in de toekomst, en dat maakt instellingen voor hoger onderwijs tot goede doelen. Het is dan ook zaak dat HO-instellingen zich profileren als goed doel als zij succesvol fondsen willen werven.

Pearce meldt ook, en is daarin ondersteund door Thomas en vele andere ervaren fondsenwervers, dat donoren met hun gift een verschil willen maken, waarde willen toevoegen. Donoren geven niet om basisvoorzieningen te bekostigen. Dat zien zij als taak van de overheid. Donoren willen het mogelijk maken dat hun instelling excelleert, en geven dan ook bijvoorbeeld om een nieuw laboratorium te bekostigen voor specialistisch medisch onderzoek, of om beurzen te bekostigen om minder draagkrachtige studenten een kans te geven om aan de instelling te studeren.

Ook is het onderhouden van relaties met donoren van vitaal belang. Donoren moeten op de hoogte worden gehouden van wat wordt bereikt met behulp van hun giften. Veel donoren vinden het geweldig om in contact te komen met studenten die dankzij hun giften een beurs kregen en daardoor kunnen studeren aan de instelling. Uiteraard dient ook elke donor bedankt te worden voor iedere gift. Als dit wordt vergeten, dan is de kans klein dat de donor nogmaals een gift zal doen. Het beheer van relaties met donoren is dan ook een belangrijke taak van een professioneel bureau voor alumnirelaties en fondsenwerving.

Ten slotte legt Pearce de nadruk op het feit dat er meer kan worden gedoneerd dan alleen geld. Alumni en donoren kunnen ook helpen als vrijwilliger bij allerlei zaken. Vaak helpt een alumnus eerst als vrijwilliger bij een activiteit voor alumni, en wordt later donor.

Hoe kan de (Britse) overheid helpen?
De overheid kan op verschillende manieren bijdragen aan het stimuleren van doneren aan het hoger onderwijs. In het Verenigd Koninkrijk is op advies van het Thomas Report in 2008 een 'matched funding scheme' ingesteld, waarbij giften van donoren werden vermeerderd met overheidsgeld. Het Pearce Report meldt dat het matched funding scheme een enorm positief effect had, zowel als motivator voor fondsenwervers om extra gelden binnen te halen, als voor donoren om meer te geven, aangezien hun gift meer waard werd. Het matched funding scheme eindigde in 2011, en Pearce adviseert nadrukkelijk om het opnieuw op te starten.

Pearce noemt ook een Nederlands onderzoek, dat uitwees dat bij een verhoging van belasting op giften met 10%, er een verlaging optreedt van de totale giften van 19%. Pearce adviseert de overheid dan ook om rekening te houden met deze effecten bij aanpassingen in het belastingstelsel. Op dit moment is het belastingstelsel in het VK relatief gunstig voor filantropie, aldus het rapport, en Pearce raadt aan zorg te dragen voor een stabiel stelsel en vooral de nu wat complexe procedures te vereenvoudigen.

Ten slotte kan de Britse overheid meehelpen aan een omslag in de wijze waarop de maatschappij kijkt naar filantropie in het hoger onderwijs. Vaak denkt men te snel dat alumniloyaliteit en het geven aan de alma mater in de Verenigde Staten 'nu eenmaal meer is ingeburgerd'. Daarbij wordt vergeten dat de overheid in de VS in het verleden heeft bijgedragen aan dat maatschappelijke klimaat door middel van onder andere uitgebreide campagnes om alumniloyaliteit en het steunen van je oude universiteit of college te promoten. Pearce is van mening dat hier voor de Britse overheid wellicht ook een rol is weggelegd.

De impact van filantropie op het hoger onderwijs
Een effectief programma voor alumnirelaties en fondsenwerving wordt in het VK inmiddels gezien als een onmisbaar bedrijfsonderdeel van een succesvolle HO-instelling. Wanneer donaties worden ingezet om te specialiseren en excelleren, dan kan de instelling zich ook beter profileren ten opzichte van nieuwe donoren. Het wordt een zichzelf versterkend principe, wanneer een programma voor fondsenwerving succesvol is.

Pearce plaatst hierbij wel de kanttekening dat als een instelling succesvol wil worden met fondsenwerving, dat het programma goed moet worden ingebed in de verschillende lagen van de instelling. Donoren verwachten dat instellingen uitstekende procedures hebben voor het aannemen van giften, dat ze bedankt worden als ze wat doneren, en zeker grote donoren verwachten ook in contact te kunnen komen met het college van bestuur om invloed uit te kunnen oefenen op het doel van hun investering. Met name op bestuurlijk niveau is kennis over en aandacht voor fondsenwerving noodzakelijk om succesvol te kunnen zijn.

Lessen voor succesvoller alumnibeleid en fondsenwerving, toekomstvisie
Pearce onderschrijft de aanbevelingen uit het Thomas Report, en voegt er ook enkele aan toe. Ten eerste raadt Pearce instellingen aan zich nog nadrukkelijker te profileren als goed doel. Daarbij is het belangrijk dat de instelling voor ogen houdt wat haar doelstellingen zijn, en hoe filantropie hieraan kan bijdragen. Elke instelling is anders, heeft andere aansprekende kwaliteiten en bijzonderheden, en het is van groot belang die te benadrukken wanneer een instelling zich profileert als goed doel.

Pearce raadt ook aan bestuurders training te geven in fondsenwerving, zodat zij zich bewust worden op welke manieren hun functie wordt geraakt door het strategisch fondsenwerven van de instelling. Ook zouden fondsenwervers zelf moeten doneren aan de instelling. Dit alles helpt een cultuur te ontwikkelen binnen de instelling, waarin filantropie logisch en algemeen geaccepteerd is, en die stimulerend werkt voor iedereen. De expertise en verankering helpen om de duurzaamheid van het fondsenwervingprogramma te garanderen.

Ten slotte ontkracht Pearce een groot aantal mythes, waaronder bijvoorbeeld het idee dat bijna al het geworven geld van alumni zou komen, dat het opzetten van een fondsenwervingprogramma zeer kostbaar zou zijn en dat een campagne noodzakelijk zou zijn om fondsenwerving van de grond te krijgen. Pearce noemt voorbeelden van instellingen die succesvol waren zonder ooit een campagne te hebben gedaan, en ook zonder grote investeringen te doen.

Het Pearce Report stelt dat, mits de Britse overheid filantropie in het hoger onderwijs steunt, en instellingen zich nog nadrukkelijker profileren als goede doelen met professionele bureaus voor alumnirelaties en fondsenwerving en met duidelijke ambitieuze doelstellingen voor de toekomst, het voor het hoger onderwijs mogelijk moet zijn om toe te werken naar een totaal jaarlijkse opbrengst van donaties van £2 miljard in het jaar 2022, waarbij 5% van alle alumni doneert aan de alma mater. Dit zijn zeer ambitieuze doelstellingen, maar indien de huidige groei wordt doorgetrokken is het zeker haalbaar, mits de HO-instellingen voldoende investeren in fondsenwerving.

De Nederlandse hogescholen zijn aan zet
Het blijkt dus dat fondsenwerving in het Britse hoger onderwijs zeer succesvol is, maar dat de Britten zelf verwachten dat deze successen pas het begin zijn, en zeer ambitieuze plannen hebben voor de toekomst. In Nederland hebben de universiteiten allemaal een centraal alumnibureau en een professioneel programma voor fondsenwerving. De hogescholen blijven gevaarlijk ver achter. Enkele hogescholen zijn bezig een alumnibureau op te zetten, maar deze initiatieven bloeden vaak dood en worden vervolgens wegbezuinigd. Alumnibeleid wordt een kostbare hobby wanneer enkel softe doelstellingen worden gesteld, zoals het creëren van ambassadeurs, regionale kleuring, het terugpompen van kennis van alumni in de instelling en het betrekken van externe partijen bij het curriculum.

Het is mijn sterkste overtuiging dat alumnibeleid alleen succesvol wordt en blijft wanneer de instelling zich ook actief toelegt op fondsenwerving. Ik ken ook geen enkele HO-instelling in het VK, de VS, Nederland of waar dan ook, die een succesvol duurzaam alumnibeleid heeft, maar géén programma voor fondsenwerving. Een band met een instelling wordt nooit sterker dan wanneer iemand zijn of haar eigen geld investeert in die instelling. Bovendien kunnen geworven middelen worden ingezet voor verbetering van het onderwijs en het opzetten van aansprekend onderzoek, wat op termijn weer nieuwe donoren enthousiast maakt.

De economische malaise dwingt de overheid tot verder terugtrekken. Hogescholen zullen alternatieve geldstromen moeten aanboren. Het wordt tijd voor meer differentiatie en profilering van hogescholen als unieke entiteiten die trots zijn op zichzelf en hun alumni. Met lef en ondernemerschap kunnen de hogescholen uitgroeien tot succesvolle fondsenwervende instellingen met een unieke identiteit.


In januari 2013 organiseert FORMEDIA de Studiereis Alumnirelaties naar Sheffield en Nottingham, een unieke kans om een kijkje te nemen in de keuken van professioneel ingerichte bureaus voor alumnirelaties en fondsenwerving, en te leren van gerenommeerde experts.

 

Reacties

Kendall (21 weeks ago)

Hello it's me, Ӏ am also visiting this web paցе daily, tһis website іs genuinely fastidious and the
uѕers are reaⅼly sharing pleasant thⲟughts.

Butterfly Kiss (31 weeks ago)

This is a topic which is close to my heart... Many thanks!
Exactly where are your contact details though?

Lorrine (21 weeks ago)

Its such as ʏou reaɗ myy mind! Υou sem to grasp so much approxіmately this,
llike үou wrote thee ebook іn it oг something.
I think that yоu coulɗ do աith some p.c. too pressure thе message house a bіt, but ther tҺan that, this is great
blog. A ǥreat гead. І'll definifely be back.

Sherrie (23 weeks ago)

Ⅰ've beеn browsing online morе than thrеe houгs today, yet
I never found any interᥱsting article like уouгs. It's pretty worth
enoսgh foг me. Personally, іf aall website owners and bloggers mаԀe gоod contеnt
as уou did, the net wilⅼ be a lot mօre usеful than еver Ьefore.

Core (32 weeks ago)

Hey there would you mind letting me know which web host
you're working with? I've loaded your blog in 3 completely different web browsers and I must say
this blog loads a lot quicker then most. Can you suggest a good internet hosting provider at a fair price?
Many thanks, I appreciate it!

home repair and remodeling act illinois (22 weeks ago)

Ꭲhank yoս for sharing үour info. I really appгeciate your efforts
ɑnd Ⅰ will be waiting for your next wгite ᥙps thanks once again.

fisioterapia (32 weeks ago)

Pretty section of content. I just stumbled upon your site and in accession capital to say that I acquire actually loved account your
weblog posts. Any way I'll be subscribing in your augment and even I achievement
you access consistently quickly.

Chance (21 weeks ago)

Hey very nice blog!

Gena (32 weeks ago)

I am sure this piece of writing has touched all the internet people, its really really good article on building up new website.

Rigoberto (23 weeks ago)

Thɑnks a lοt fоr sharing this with аll people уou actuaⅼly realize ԝhat you're
speaking about! Bookmarked. Pⅼease also visit mʏ website =).
We could hɑve a hyperlink ϲhange rrangement bеtween us

Travis (23 weeks ago)

Нi thᥱrе, Уou have don a ǥreat job. I
will Ԁefinitely digg it and personally recommend tⲟ
my friends. ӏ'm sure they will Ƅᥱ benefited from this web site.

https://www.kickstarter.com/profile/benpal9/about (31 weeks ago)

I blog often and I genuinely appreciate your information. Thhis great article has truly peaked my interest.
I'm going to bookmark your site and keepp checkingg
for new information about once per week. I subscribed
to your RSS feed too.

sex (31 weeks ago)

Hello there, just became alert to your blog through Google, and found that it's truly informative.
I'm gonna watch out for brussels. I will appreciate if you
continue this in future. Many people will be benefited from your writing.
Cheers!

Stephanie (31 weeks ago)

Hey there outstanding blog! Does running a blog similar to this require
a massive amount work? I have very little expertise in computer programming
but I had been hoping to start my own blog in the near future.
Anyhow, if you have any recommendations or tips for new blog owners please share.
I understand this is off topic however I just had to ask.
Thanks!

Matilda (28 weeks ago)

Magnificent goods from you, man. I have understand your stuff previous to and you are just too great.
I really like what you have acquired here, really like what
you are stating and the way in which you say it.
You make it enjoyable and you still take care of to keep
it sensible. I can't wait to read much more from you.

This is really a tremendous site.

Houston (13 weeks ago)

My Mama (who worked in a jewellery store) explained "Clean Hoop Earrings with products from your kitchen. Earrings for Women tarnishes with time but it is easily cleaned with vinegar. Combine half a cup of white vinegar with two tablespoons of baking soda in a small bowl. Stir the mixture until it forms bubbles. Put your Stud Earrings into the solution leaving it for two to three hours depending on how tarnished it is. Remove the jewelry and wash it under cool running water. It will look as good as new!"

Heidi (23 weeks ago)

Ahaa, itѕ nice dialogue сoncerning thiѕ piece of writing
here at tɦis blog, I have гead aⅼl that, ѕo
now me alsⲟ commenting һere.

thegamecontroller.wordpress.com (31 weeks ago)

Greetings! Very helpful advice within this article!
It is the little changes which will make the greatest changes.
Many thanks for sharing!

aceite esencial de lavanda (32 weeks ago)

Hello, constantly i used to check website posts here in the early hours in the
morning, since i enjoy to find out more and more.

Lyndon (28 weeks ago)

So faг, I ɦave not heard of a joint Green-Orange celebration of St Patricks Daу
in Ireland.

Beach Wear (31 weeks ago)

Pretty great post. I simply stumbled upon your blog and wished to say that
I've truly enjoyed surfing around your blog posts. In any case I'll be subscribing for your rss feed
and I'm hoping you write again very soon!

Circuit Marrakech Zagora (32 weeks ago)

Wow, wonderful blog format! How long have you ever been running a blog
for? you make running a blog look easy. The overall
look of your website is great, let alone the content material!

that (32 weeks ago)

Just like you and me, if I'm walking I can easily walk for
an hour. Generally E-coli take shelter in the digestive system of human beings,
mostly in the intestines. He wrote a book concerning one of the most famous flattop plateaus,
or tepui's, where the plants and animals on top had become
separated from the rest of the world because of eroding land around it, and they evolved by themselves over time into indigenous species existing nowhere else.

devis imprimerie en ligne (34 weeks ago)

Every weekend i used to pay a quick visit this
website, as i want enjoyment, for the reason that this this web page conations genuinely
fastidious funny stuff too.

kodi addon reviews (33 weeks ago)

Thanks on your marvelous posting! I certainly enjoyed
reading it, you could be a great author.I will be sure to bookmark
your blog and definitely will come back sometime soon. I
want to encourage you continue your great posts, have a nice afternoon!

qqtube.com review (34 weeks ago)

I go to see each day some blogs and blogs to read content,
however this webpage gives quality based posts.

drake mp3 (31 weeks ago)

Hi there! This is kind of off topic but I need some advice
from an established blog. Is it very difficult to set up your own blog?

I'm not very techincal but I can figure things out pretty fast.
I'm thinking about creating my own but I'm not sure where to start.
Do you have any points or suggestions? Many thanks

LED LIGHT (31 weeks ago)

I am really impressed with your writing skills
as well as with the layout on your blog. Is
this a paid theme or did you customize it yourself?
Anyway keep up the nice quality writing, it is rare to see a great blog like this one nowadays.

Johnson (13 weeks ago)

My Uncle (who works as a jeweller) smiled and told me "Many people have started wearing Stud Earrings and yellow gold jewelry together. In order to do this, you need to have a piece of jewelry that combines both metals. Otherwise, the look is mismatched and out of style. It's easy to get it on a hot trend by wearing a twisted bracelet containing yellow gold and silver to make your look cohesive."

Endocrine System (32 weeks ago)

Very great post. I just stumbled upon your blog and wanted to mention that I have truly loved surfing around your
weblog posts. After all I will be subscribing in your feed and I'm hoping you write again very soon!

informazioniqui (32 weeks ago)

If some one wishes to be updated with most up-to-date technologies after that he must be pay a quick visit this web site and be
up to date every day.

Latoya (3 weeks ago)

While I exploit some retailer-bought jewellery shows, like the stackable trays, I've made
a few of my own too.

ของชําร่วย มาดามเฮง (2 weeks ago)

As the admin of this web page is working, no question very
soon it will be renowned, due to its feature contents.

Best-Seller (31 weeks ago)

Its not my first time to go to see this web page, i am visiting this web page dailly and obtain fastidious information from here everyday.

products (33 weeks ago)

Nice blog right here! Additionally your website lots up fast!
What host are you using? Can I get your associate hyperlink on your host?
I want my website loaded up as quickly as yours lol

free facebook lead generation software (32 weeks ago)

Hello there, You've done a great job. I will definitely digg it and personally suggest to my friends.
I'm confident they'll be benefited from this website.

Dian (49 weeks ago)

The method associates with selecting the relevant and ideal keyword phrases
and also by doing this, half of the optimization will be completed.

Obat Kista Miom Herbal (21 weeks ago)

hello there and thank you for your info – I have definitely picked up something
new from right here. I did however expertise several technical issues using this website,
since I experienced to reload the web site many times
previous to I could get it to load correctly. I had been wondering if your web host is OK?
Not that I am complaining, but slow loading instances times will
often affect your placement in google and could damage your
high-quality score if advertising and marketing with Adwords.
Anyway I'm adding this RSS to my e-mail and could
look out for a lot more of your respective exciting content.
Make sure you update this again very soon.

Amanda (23 weeks ago)

Мy programmer іs tгying to persuadee mᥱ tⲟ movе to
.net frօm PHP. I have always disliked tҺe idea bᥱcause of tҺе
expenses. But he's tryiong none thе leѕs. I'ѵe ƅeen usingg WordPress ⲟn a variety of websites for
аbout a yeɑr and am worried аbout switching to ɑnother platform.
I һave heard ᴠery gooⅾ tҺings aboit blogengine.net.
ӏs tһere a աay I can import alll mу wordpress content intⲟ it?
Any help wⲟuld ƅе greatly appreciated!

Augusto de Arruda Botelho (27 weeks ago)

If you wish for to improve your know-how simply keep visiting this site and be updated with the most recent
news update posted here.

assign input (32 weeks ago)

I made use of the services of three excellent Penang based business to facilitate
my application.

Gemma (32 weeks ago)

You really make it appear so easy along with your presentation however I find this topic
to be actually one thing which I believe I
might never understand. It kind of feels too complex and extremely vast
for me. I'm having a look forward to your next
publish, I will attempt to get the grasp of it!

best skin specialist in delhi for acne (31 weeks ago)

Touche. Solid arguments. Keep up the good spirit.

root concealer spray (32 weeks ago)

Why people still make use of to read news papers when in this technological globe all
is presented on web?

diabetes diet (31 weeks ago)

It's going to be ending of mine day, except before
finish I am reading this impressive paragraph to improve my
experience.

Coaching Ausbildung (31 weeks ago)

A person necessarily lend a hand to make severely articles I'd
state. This is the first time I frequented your website page and
to this point? I surprised with the analysis you made to create this actual put up extraordinary.

Wonderful task!

Techsimulater (31 weeks ago)

Hi to all, how is everything, I think every one is getting more from this web site, and your
views are fastidious in favor of new people.

online betting sites hong kong (32 weeks ago)

Products forwarders, by using their STC, generally have actually limited responsibility for any kind of
case for loss or damages to goods while in their service.

cd key generator (32 weeks ago)

Just want to say your article is as surprising. The clearness in your post is
just cool and i can assume you're an expert on this subject.

Fine with your permission allow me to grab your RSS
feed to keep up to date with forthcoming post. Thanks a million and please continue the rewarding work.

กำจัดปลวก (2 weeks ago)

Nice blog here! Also your website loads up fast! What web host are you using?

Can I get your affiliate link to your host? I wish my site
loaded up as fast as yours lol

Reageer op dit artikel:

The content of this field is kept private and will not be shown publicly.